عبد الحسين خان ملك المؤرخين ( لسان السلطنه )
935
مرآت الوقايع مظفرى ( فارسى )
ولايات هم كه آشوب است . سرحدات هم از قبيل ساوجبلاغ متنازع فيه و سيستان هم كه مىگويند يمين نظام رئيس كميسيون هشت فرسخ در سه فرسخ از اراضى سيستان را پول گزاف گرفته و به افغان واگذاشته از طرف ديگر علما علنا بر ضد دولت مىباشند و تجار به جهت تعديات نوز و گمركات شكايت دارند . اهالى نظام هم براى نرسيدن مواجب بىپا مىباشند . در ماه ربيع الاول ، دو نفر سرباز را گرفتند كه دزدى كرده [ اند ] . گفتند شما بايد حافظ شهر باشيد . گفتند ما چهارده ماه است كه در طهران وارد مىباشيم . در اين مدت چهار تومان مواجب گرفتهايم . دو تومانش را صاحبمنصب خورده است . به ما دو تومان رسيده . طهران پس از آنكه در مجلس دربار ما بين وزير دربار و احتشام السلطنه در سر قانون نزاع شد و بعضى تصديق احتشام السلطنه را كرده و چند نفر تصديق وزير دربار كه وزير دربار به احتشام السلطنه بد گفت جواب و فحش داد و به وزير دربار گفت تو گاوچرانى . حق گفتگوى سياسى و قانون ندارى . شاه و اتابيك هم تصديق او را كردند . طهران در روز جمعه شانزدهم ربيع 1324 ، شاه به مرض گيجى و دوار مبتلاست و مىگويد نصف بدن فلج است . خيالات واهمه او را گرفته و از باغ شاه به طهران آمد . پايش نيز دچار مرض سابق او كه نقرس است مىباشد . روز هفدهم كه روز ميلاد نبوى ( ص ) بود ، درب باغ را به جهت مرض شاه دير باز كردند و مردم را پيش او راه ندادند . قبل از ظهر سلام شد . مدت سلام بيش از دو دقيقه نشد . سفير كبير عثمانى هم پيش شاه آن روز نيامد . طهران در ماه ربيع الاول ، اعلانات بر ضد دولت منتشر شده است . وزراء را تهديد « 1 » مىنمايند
--> ( 1 ) . متن : تحديد